Κωστή Παπαγιώργη: Λευκά ή έγχρωμα;

       (από τη στήλη του "Λαϊκή Απογευματινή" - "Αθηνόραμα" τ. 552, 9-15/12/2010)     
Λευκά ή έγχρωμα;


   Σοβεί ένα ζήτημα στο ντόπιο γούστο που διχάζει - ή τριχάζει - τους αρχιτέκτονες αλλά και τους οιουσδήποτε λαϊκούς ή ξένους: τα σπίτια στην Ελλάδα πρέπει να είναι άσπρα - όπως τα σπίτια και τα σπιτάκια στα νησιά - ή χρωματιστά; Το ίδιο ερώτημα αφορά και τα "αρχαία", θέατρα και ναούς, αγάλματα και ανάγλυφες παραστάσεις, που τα συνηθίσαμε τόσο πολύ λευκά και ξασπρισμένα ώστε θα μας φαινόταν ιεροσυλία αν κάποιο (βέβηλο) χέρι τα χρωμάτιζε στα καλά καθούμενα. Γεγονός είναι, πάντως, ότι κάτι που συνηθίζεις, κατόπιν το θεωρείς αυτονόητο, προφανές, με τελική συνέπεια  να το ταυτίζεις με τη φυσικότητα. Από αυτόν το δρόμο καταλήξαμε να πιστεύουμε ότι η αρχαία Ελλάδα ήταν λευκή και ασπρουλιάρα. Άρα και τα κυκλαδίτικα νησιά συνεχίζουν κατιτί αρχαϊκό, αρχετυπικό, με τον ασβέστη στους τοίχους και στις σκεπές.
   Εντούτοις, η χρωματικότητα ουδέποτε ταυτίστηκε με τα αρχαία αγάλματα και οικοδομήματα. Ο αρχιτέκτων Άρης Κωνσταντινίδης, που είναι κάτι σαν άγιος της τέχνης του, επιμένει στα ημερολόγιά του ότι στην Ελλάδα θέλουμε την αρχιτεκτονική άσπρη, ενώ στην πραγματικότητα ήταν ανέκαθεν έγχρωμη. Στα χρόνια της δικτατορίας του Μεταξά αποφασίστηκε να βαφτούνε όλα τα παραλιακά σπίτια της Αίγινας άσπρα, επικαλύπτοντας έτσι την ώχρα, το μαύρο, το χοντροκόκκινο και το λουλακί χρώμα. Άλλωστε, μετά το πέρας του Εμφυλίου, όπου πήγαινε ο στρατός κι έβρισκε σπίτια με χρώμα, τα έβαφε αυθωρεί γαλάζια, γαλανόλευκα. Το κόκκινο χρώμα κυριαρχούσε σε όλα τα οικοδομήματα, ήτανε όμως κομμουνιστικό, "κουκουέδικο", κι έπρεπε ντε και καλά να αλλάξει.
   Ο κανόνας, όπως εύκολα μαντεύει κάποιος, υπαγορεύει την ενσωμάτωση του σπιτιού στον περίγυρο. Πού απαντάται, λοιπόν, το άσπρο χρώμα στη φύση ώστε να λευκάνει και τα σπίτια; Στον ουρανό πιθανόν. Αντίθετα στη γη πέτρες, χώματα, δέντρα, βράχια έχουν άλλους χρωματισμούς - χωμάτινους -, γι' αυτό και τα χρώματα αποκαλούνται "γαίες". Αυτά τα χρώματα τα διακρίνουμε, ξεθωριασμένα πια, σε δωρικούς ναούς και στην αρχαϊκή γλυπτική. Ούτε πρέπει να μας ξαφνιάζει το γεγονός ότι παλαιότερα τα σπίτια στην νεοελληνική επαρχία βάφονταν με χοϊκά χρώματα, δηλαδή συνεχίζοντας τη φύση ολόγυρα και όχι υπηρετώντας την ασπρίλα, που ουδεμία σχέση είχε ή μπορούσε να αποκτήσει με τον περιβάλλοντα χώρο.
   Όταν το λευκό κυριάρχησε  κι επιβλήθηκε άνωθεν (και) για πολιτικούς λόγους, οι αρχιτέκτονες, οι οποίοι γνώριζαν την αλήθεια, έξυναν με ένα μυτερό ξύλο ή σουγιά το άσπρο χρώμα για να βρουν του λόγου το αληθές - το κόκκινο, την ώχρα, το μαύρο και το λουλακί.
   Το ίδιο έγινε και με τα "Ξενία" που έχτισε κάποτε ο Κωνσταντινίδης, βάφοντάς τα όπως πρέπει, αλλά ατύχησαν στη συνέχεια, διότι παραδόθηκαν στην άσπρη μπογιά και στον ασβέστη.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...