συστημική σκέψη και εθνική αυτογνωσία

Μια μέρα μετά τη Συλλογική Συστημική Αναπαράσταση για την Ελλάδα που έγινε στο Ιδιόμελο, είδα την ταινία Μέσα από τις φλόγες του Καναδού σκηνοθέτη  Ντενίς Βιλενέβ. Η ταινία, προερχόμενη απο θεατρικό έργο που βασίστηκε σε αληθινή ιστορία, αποτελεί μια κατάβαση μέσα στα οδυνηρά μυστικά της οικογενειακής μνήμης και της γενεαλογίας των προσώπων της και είναι ταυτοχρόνως, εκτός από κάθοδος από τον Καναδά στο Λίβανο,  και μια σκοτεινή πορεία από την άγνοια στη γνώση του συλλογικού μεσανατολικού πάθους, όταν, κατά την εισβολή του Ισραήλ στο Λίβανο, με διαταγή του Αριέλ Σαρόντο Σεπτέμβρη του 1982, "μέλη της φιλο-ισραηλινής λιβανέζικης Φάλαγγας, βίαζαν, σκότωναν και τραυμάτιζαν άμαχο πληθυσμό, κυρίως παιδιά, γυναίκες και ηλικιωμένους στα περικυκλωμένα στρατόπεδα προσφύγων Σάμπρα και Σατίλα".
Η ταινία αυτή, οιδιπόδειου δέους και ποιότητας, με μεγάλη μαεστρία δομημένη στο σενάριο και τη σκηνοθεσία, έχει ως κεντρικό θέμα τη συμφιλίωση με το ανήκεστο,  που κερδίζεται μόνο μέσω της  αυτοσυνείδησης - στο σενάριο προσομοιάζεται  με τον μαθηματικό λογισμό.
Δε θέλω  να επεκταθώ σε στοιχεία της ταινίας. Είναι εξαιρετική  και την προτείνω. Όμως, εδώ, στο ιστολόγιο αυτό, μετά την μεγάλης δύναμης χτεσινή αναπαράσταση, με απασχολεί τούτο: αν και πώς μπορεί κανείς να συμφιλιωθεί με το ατομικό, οικογενειακό, εθνικό - συλλογικό του ανήκεστο και τι καινούργιο και ελπιδοφόρο μπορεί να γεννηθεί απ'  αυτό. 
Εστιάζοντας στο θέμα της Ελλάδας και του όποιου μέλλοντος έχουμε σαν λαός στον τόπο τον ελληνικό,  λέω το εξής: κι εμείς  φέρουμε  αυτό το ανήκεστο. Άλλες  βλάβες τις έχουμε κληρονομήσει, άλλες τις δημιουργήσαμε οι ίδιοι, πατώντας πάνω σε προγενέστερα μιάσματα του συλλογικού  ασυνειδήτου. Αισθάνομαι - και ας μου συχωρεθεί ο δραματικός τόνος - ότι  βρισκόμαστε σε ένα οριακό σημείο συλλογικής αυτογνωσίας, που αν δεν την κερδίσουμε, δύσκολα θα ανακάμψουμε σαν λαός. Κάθε συμφορά,  ή, έστω, δυσκολία,  είναι μια πρόκληση αυτογνωσίας. Αλλά  για κάτι τέτοιο χρειάζεται μια κοινοτική ωριμότητα, που δεν νομίζω ότι τη διαθέτουμε ακόμα. Ο νεοέλληνας δεν εκτιμά την κοινότητα κι έχει έχθρα προς κάθε τι θεσμικό. Το κράτος το αντιμετωπίζει ως αντίπαλο  με έναν ατομισμό που, ωστόσο, έχει καλυμμένα τα νώτα του από την πυγμή ενός ή πολλών σογιών που τον έχουν αναθρέψει. Κοινότητα για τον νεοέλληνα είναι το ωφέλιμο του σογιού του. Όσο για τη υπέροχη ελληνική γη, την έχει εμπορευτεί βάναυσα προς ίδιον όφελος, πολύ πριν εμφανιστεί στον ορίζοντα ο φόβος για "εκχώρηση της εθνικής κυριαρχίας".
Είναι δύσκολα κατορθωτή η του Τειρεσία  προς τον Οιδίποδα  ρήση:  "¨τρέφω βαθιά μέσα μου την αλήθεια". Όμως, μόνο αντικρύζοντας τον εαυτό μας μέσα στην συλλογική μας αλήθεια, μπορούμε να συμφιλιωθούμε με την "ξαστοχία" μας - προτιμώ να χρησιμοποιήσω αυτή την αβαρή θρησκευτικά λέξη, παρά την - βεβαρημένη θρησκευτικά πλήν συνώνυμη - "αμαρτία".
Άλλωστε για να ζήσουμε με εύφορη χαρά, πρέπει να πατάμε καλά και σταθερά πάνω στο πένθος.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...