ο Τάκης Ζενέτος και το δικαίωμα στο όνειρο

...καλό σχολικό  φθινόπωρο,  έστω χωρίς βιβλία,  χωρίς προοπτικές, χωρίς εξεταστικές. 
Ας μείνει κλεισμένη στο κουτί της Πανδώρας η μόνη ελπίδα: ότι, όπως υπήρξαν στο παρελθόν, θα εξακολουθούν και στο μέλλον να υπάρχουν άνθρωποι δοσμένοι στο όνειρο. 
Εδώ: ένας αρχιτέκτονας που σχεδίασε ένα ιδιαίτερο σχολείο, δώρο στο δικό μας μίζερο σήμερα...
Τα στοιχεία τα βρήκα στο http://ce-2.blogspot.com.




Στη σύγχρονη  κοινωνία μας όπως αυτή έχει διαμορφωθεί, είναι πολλοί αυτοί που πιστεύουν στις νέες τεχνολογίες και οραματίζονται ένα σχολείο ανοικτό σ' αυτές. Ένα σχολείο που να μπορεί να αφομοιώσει τη γενικευμένη χρήση των υπολογιστών σε συνδυασμό με οργανωμένες ηλεκτρονικές βιβλιοθήκες και κλειστά κυκλώματα αμφίδρομης επικοινωνίας σ' ένα αντισυμβατικό σχολικό κτήριο, εξαρχής σχεδιασμένο για να υποδεχθεί και να αναδείξει καινοτόμες εκπαιδευτικές πρακτικές. Εκείνο όμως που γνωρίζουν ελάχιστοι είναι ότι ένα τέτοιο σχολείο υπάρχει, έχει μάλιστα σχεδιαστεί πριν από 30 χρόνια και είναι έτη φωτός μπροστά όχι μόνο από την εποχή του αλλά και από το σήμερα. Πρόκειται για το σχολικό συγκρότημα Αγίου Δημητρίου στην λεωφόρο Παπάγου που οι κάτοικοι του Αγ. Δημητρίου το αποκαλούν ''Στρογγυλό''. Σχεδιάστηκε το 1969 από τον αρχιτέκτονα Τάκη Ζενέτο. Ο ίδιος είναι ελάχιστα γνωστός όχι όμως και τα έργα του όπως το θέατρο του Λυκαβηττού, το εργοστάσιο του Φιξ στη λεωφόρο Συγγρού. 
Το 1969 ο ΟΣΚ του δίνει την ευκαιρία να εφαρμόσει στην πράξη τις σκέψεις και τους προβληματισμούς του για το μέλλον της εκπαίδευσης. Ο ίδιος βλέπει πολύ μακριά. Οραματίζεται ένα σχολείο το κέντρο του οποίου είναι στην πραγματικότητα ένα ηλεκτρονικό στρατηγείο. Σε μια εποχή που η τηλεόραση κάνει τα πρώτα δειλά της βήματα διεθνώς ο Ζενέτος διαβλέπει πολύ νωρίς την αξία της σαν εργαλείο μετάδοσης γνώσης και σχεδιάζει αίθουσες και υποδομές εκπαιδευτικής τηλεόρασης σε τοπικό, εθνικό και διεθνές επίπεδο, αλλά και κλειστά κυκλώματα τηλεόρασης με ενσύρματες εξόδους για αναμετάδοση εκπαιδευτικών προγραμμάτων, ακόμη και στο σπίτι. Σχεδιάζει ακόμη μεγάλες αίθουσες που θα διαθέτουν μεγεθυντικό προβολέα τηλεοπτικής μετάδοσης τύπου Cybernox Telebeam (προϊόν υψηλής τεχνολογίας της εποχής) για προβολές υπό τα όμματα όλου του σχολείου καθώς επίσης και μονάδες συνδεδεμένες με ηλεκτρονικές βιβλιοθήκες και άλλες οπτικοακουστικές πηγές πληροφοριών. Αφήνουμε τελευταίους τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές ή ατομικές και ομαδικές μηχανές διδασκαλίας όπως τους ονομάζει ο ίδιος. Οι αίθουσες που προορίζονται γι' αυτούς είναι μεγάλες και περιέχουν πολλά μηχανήματα , στο καθένα από τα οποία θα εργάζονται την ίδια στιγμή μαθητές από όλες τις τάξεις. Η σύλληψη του Ζενέτου καταργεί τη δασκαλοκεντρική δομή της εκπαίδευσης και εφαρμόζει συνεργατικότερες μορφές. Στην πραγματικότητα χαλαρώνει το μοντέλο της τάξης, αφού οι μαθητές θα διαχέονται σε ολόκληρο το κτίριο που θα λειτουργεί σαν μια ενιαία κοινότητα. Για το λόγο αυτό το σχήμα του σχολείου είναι κυκλικό. Υπάρχει η ιδέα του ηλεκτρονικού κέντρου γύρω από το οποίο αναπτύσσεται ακτινωτά το υπόλοιπο κτήριο. Φυσικά ο ίδιος ο Ζενέτος γνώριζε καλύτερα από όλους ότι ένα τέτοιο σχολείο ήταν εκτός ελληνικής πραγματικότητας και δεν επρόκειτο να γίνει δεκτό για πολλά χρόνια. Έτσι σχεδιάζει ένα ευέλικτο αρχιτεκτόνημα σύμφωνα με τις προδιαγραφές που έθετε ο ΟΣΚ , που όμως να μπορεί να μεταβεί εύκολα στη μελλοντική κατάσταση των πραγμάτων. Το κτίριο παραδίδεται το 1974 και όλοι απορούν γιατί είναι κυκλικό με εσωτερικές αυλές. Οι καθηγητές βρίσκουν βολικό το ότι μπορούν να ελέγχουν τους μαθητές από οποιοδήποτε σημείο στα διαλείμματα και οι μαθητές εντυπωσιάζονται από τις ''περσίδες'' τα τσιμεντένια δοκάρια που εξέχουν στις οροφές δίνοντας στο σχολείο μια κάπως διαστημική όψη και από το μεγάλο κλειστό αμφιθέατρο στο υπόγειο κάτω ακριβώς από την κεντρική εσωτερική αυλή. Ελάχιστοι μπορούν να αποκρυπτογραφήσουν την πραγματικότητα. Όλοι φοβόνται μήπως κατά την διάρκεια των σεισμών πέσουν οι περσίδες που αποτελούν ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία του κτιρίου καθώς είναι μελετημένες ανάλογα με την κίνηση του ήλιου, ώστε να επιτρέπουν την είσοδο του σωστού φωτισμού στις αίθουσες.

Ο Τάκης Ζενέτος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1926. Κατά τα χρόνια της κατοχής οργανώνεται στην ΕΠΟΝ. Το 1945 φεύγει με υποτροφία για το Παρίσι, όπου γρήγορα ανακαλύπτεται το εξαίρετο ταμπεραμέντο και ταλέντο του. Το 1956 αφήνει μια έτοιμη καριέρα και επιστρέφει στην Ελλάδα. Όμως καθώς πρεσβεύει μια αρχιτεκτονική για τον άνθρωπο, τον κάτοικο, τον εργαζόμενο και τον περαστικό και όχι για το κέρδος, έρχεται σε σύγκρουση με πολυποίκιλα συμφέροντα που τον απομονώνουν σταδιακά. Εμπνέει λόγω της καινοτόμου φύσης και της προσωπικότητας του όμως παράλληλα συσσωρεύεται η πίκρα για το ανώφελο των αγώνων για τον τόπο που καταστρεφότανε. Τελευταίο πλήγμα ήταν η δολοφονία του ανιψιού του Διομήδη Κομνηνού το 1974. Έκτοτε κλείνεται περισσότερο στον εαυτό του και ακολουθεί μια μοναχική πορεία μέχρι το 1978 οπότε αυτοκτονεί πέφτοντας στο κενό. Σημαντικότερα έργα του είναι η μελέτη του για την πόλη του μέλλοντος με τίτλο ''Ηλεκτρονική πολεοδομία'', το χωροταξικό σχέδιο του Λεκανοπεδίου Αθηνών , δεκάδες βιομηχανικά κτήρια καθώς και σημαντικές πολυκατοικίες και μονοκατοικίες.

δείτε και ένα άρθρο του 2006 στην Καθημερινή: http://news.kathimerini.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...